geosentetik

Geosentetikler

Geosentetikler son yıllarda inşaat sektöründe büyük bir ilgi gören malzemelerdir. Geotekstiller, geogridler, geomembranlar, geonetler, geofoam, geokompozitler, hücresel dolgu sistemleri (Geocell) ve geosentetik kil kaplamaları ve diğer bazı ürünleri de kapsamına alan geosentetikler geleneksel malzemelerle birlikte kullanılmaktadır.

Geosentetik malzemelerin genel kullanım amaçları arasında şunlar vardır :Yer kazanma, malzeme kalite kontrolü, imalat kalite kontrolü, maliyetteki kazanımlar, teknik üstünlük, inşaat süresini kısaltma, malzemede gelişim, zemin güçlendirme, zemin ayırma, drenaj, erozyon kontrolü, malzemede tedarik edilebilirlik ve çevresel duyarlılık.

Günümüzde geoteknik mühendisliğinde sıklıkla kullanılan ve hızlı şekilde gelişim ve değişim gösteren malzemelerin başında geosentetik malzemeler gelmektedir. Fabrika koşullarında üretilen bu polimerik malzemeler zemin ile birlikte kullanılarak geoteknik zemin projelerinin hayata geçirilmesinde önemli rol oynamakta, geleneksel yöntemlere göre maliyetleri de düşürerek estetik çözümler sunabilmektedir.

Zemin iyileştirme ile stabilizasyon amaçlı geogrid, geosentetik donatılı duvar, çevre koruma, erozyon kontrol, katı atık depolama, atık su depolama, geotekstil, asfalt donatısı, membran ve geomembran ürünleridir.

Polimer kökenli geosentetik (geo+sentetik) malzemeler kullanım alanlarına göre farklı tipte ve farklı hammadde kullanılarak üretilmektedir. Bazı durumlarda birkaç farklı tür bir araya gelerek geokompozitleri oluşturur. Geosentetiklerde kullanılan hammaddeler genel olarak aşağıdaki başlıklarda verilmiştir;

  • PP (Polipropilen)
  • PET,PE (Polyester)
  • HDPE (Yüksek Yoğunluklu Polietilen)
  • LDPE (Düşük Yoğunluklu Polietilen)

Geosentetik Kullanım Alanları

Farklı hammadelerin kullanılması özellikle malzemelerin projede ne amaçla kullanıldığıyla ilgilidir. Farklı hammaddelerden oluşmuş malzemelerin doğa şartlarında farklı üstünlükleri vardır.

Geosentetiklerin farklı kullanım alanları aşağıdaki ana başlıklarda özetlenmiştir;

ayırma

Geosentetiklerle ayırma seperasyon

İki farklı zemin yapısını birbirinden ayırarak granüler zeminlerin ince daneli zeminler nedeniyle kirlenerek işlevlerini yitirmelerini engeller.

zemin güçlendirme

Geosentetiklerle asfalt ve zemin güçlendirme

Yüksek çekme mukavemetli olarak imal edilen bu malzemeler zemin donatıları olarak adlandırılırlar. Geosentetik donatılı jeoduvar, asfalt ve dolgu güçlendirme gibi yapılarda sürtünme ve kitlenme etkileri ile sistemin taşıma kapasitesini önemli oranda arttırırlar.

drenaj

geosentetiklerle drenaj

Genellikle kompozit yapıda imal edilen drenaj geosentetikleri fazla suyun düzlem içerisinde akmasına izin vererek yapıları suyun etkilerinden korurlar.

erozyon kontrolü

geosentetiklerle erozyon kontrolü

Eğimli yüzeylerde verimli bitkisel toprağın yağmur, rüzgar gibi doğal etkenlerle kaybedilmesini engelleyerek suyun yüzeyden akışına izin verirler. Hem geosentetik hem de organik yapıda üretilebilen bu malzemeler yeşillenme için güvenli ortamı oluştururlar.

filtrasyon

Geosentetiklerle filtrasyon

İnce daneli zeminleri gözenekleri arasında tutarak suyun geçmesine izin vererek özellikle drenaj hatlarında tıkanmayı engeller.

yalıtım

Geosentetiklerle yalıtım

Suyun geçişine engel olarak üzerinde bulunduğu katmanı neme ve suya karşı koruyan geosentetiklerdir. Özellikle membran veya geosentetik kil örtü yapısında olurlar. Zarar görmemeleri için koruma geosentetikleri ile birlikte kullanılırlar.